Notice: Undefined variable: aa in /home/haldeh.com/httpdocs/templates/bt_travelin/index.php on line 58
SUSUZ TOPRAKLARIN VERİMLİ ÇOCUKLARI
English Arabic German Turkish

Özel Haber

 

  Ana Sayfa     Foto Galeri     Video Galeri     Mahalmi Sözlük     Şiirler     Aydınlarımız     Mahalmi Edebiyatı  
  You are here:  Anasayfa Köşe Yazarlarımız Abdulkadir Altay SUSUZ TOPRAKLARIN VERİMLİ ÇOCUKLARI
SUSUZ TOPRAKLARIN VERİMLİ ÇOCUKLARI PDF Yazdır E-posta
Yazar Abdulkadir ALTAY   
Cuma, 12 Temmuz 2013 07:40

Size çocukluğumda çobanlık yaparken çektiğimiz susuzluğu ve bu susuzlukla başa çıkmak için yaptıklarımızı anlatacağım. Tabii susuzluğu en çok yaşadığımız yaz ayalarını hiç unutmam.

Yöremiz kurak olduğundan su kaynakları yok denecek kadar azdır. Hatta bizim köyde su kaynağı yoktur denebilir. Çevredeki tek su kaynağı, komşu köy Teffe (İçören-Savur) arazilerinde yer alan “Keşkê” mevkiinden çıkan sudur. Bu su yüzyıllardan beri borular yoluyla köyümüze kadar getirtilirdi. Bu su, önceleri iki çeşmeden, sonra tek çeşmeden akarak köy insanın içme, temizlik ve hayvan sulama ihtiyaçlarını karşılardı.

Bu çeşme 2002 yılına kadar hizmet verdi. 2002’de köye şebeke suyu gelince, köylülerimiz çeşmeye su taşıyan boruların bakımını ihmal etti. Borular tıkanınca da çeşme kurudu. Oysa eskiden çeşme suyunu taşıyan boruların bakımı için köylüler arasında sıra vardı. Borular tıkanınca, köy muhtarı sırası gelen hane halklarından birer kişi toplar ve boru güzergâhında hareket edilerek tıkanan boruyu tespit etmeye çalışırlardı. Bunun için boruların üstü kazılır sonra borulara dokunularak, boruların soğukluğundan içinde su olup olmadığı tespit edilirdi. Tıkanan boru zor bela sökülür, içi temizlenerek tekrar bağlanırdı. Bağlanamayan borular araba lastiklerinin içiyle bağlanırdı. Bu işler oldukça zahmetli işlerdi. Zira tıkanan noktayı bulmak için birçok yeri, saatlerce kazmak zorunda kalıyorduk.

 

Köyümüzdeki diğer su kaynakları, köylülerin kayalık zeminleri kazarak açtığı su kuyularıdır. Bu kuyular genellikle evlerin avlusunda, harman yerlerinde, tarla başlarında ve odun koruluklarında açılırdı. Bu kuyulara, kışın yağan kar suları ve yağmur suları birikirdi. Bu kuyu suları içme, temizlik ve hayvan sulama amacıyla kullanılırdı. Buradan su çekmek için “deluv” adı verilen bakraç gibi kapları kullanırdık. Su israf edilmesin diye her kuyunun başına bu kaplar (deluv) konulmazdı. Onun için çobanlar veya ekin biçenler yanlarında deluv taşırlardı. Ya da oraya yakın bir yere deluvlerini saklarlar, ihtiyaçları olduğunda çıkarır, kullanır ve kimseye göstermeden tekrar saklarlardı. Yanında deluv taşımayanlar ya matara taşır veya işini şansa bırakırdı. Mataralar ayrı sanat eserleriydi. Bu mataralar ya askerden gizlice yürütülmüş bir matara olurdu ya da herhangi bir plastik şişe. Bu matara ve şişelere, suyu serin tutsun diye eski bir kumaş parçasından kılıf yapılırdı. Bu kılıfa biraz su serptik mi yarım saat sonra şişedeki suyun soğuduğunu görürdük. Tabi matarayı sürekli taşımak zor gelirdi insana. Özellikle de biz çocuklara zor gelirdi.

İnsan, susuzluğa uzun süre dayanamaz. Hele hele bizim yöredeki kurak havada susuzluğa dayanmak mümkün değildir. Sabah serinliğinde ”Susuz idare ederim, matarayı taşıyıp yorulmaya gerek yok.” Diye düşünenler, havalar ısınınca su arar dururlardı. Kuyudaki suya ulaşmak için en olmaz işleri yaparlardı. Kuyuya sarkanlar, kuyuya atlayanlar, kuyuya elbisesini sarkıtıp elbisedeki suyu sıkıp içenler, ayakkabısını su kabı gibi kuyuya sarkıtıp ayakkabısından su içenler, birbirlerini sırayla kuyuya indirip çıkranlar vs. Bu kuyu suları genellikle kurtlu olurdu. Bazen de kokardı. Suda yüzen kırmızı renkli bu küçük canlılar bizi tiksindirmezdi. Üzerimizdeki fanilayı ağzımıza yaklaştırır, fanilamızı süzgeç gibi kullanıp suyumuzu içerdik. Fanilanın altında kalan kurtları silkeler, işimize kaldığımız yerden devam ederdik. Çoğu kez tadı ve kokusu hissedilen bu suyu bulduğumuza her zaman şükreder ve hiç tereddüt etmeden içerdik.

Birde ilkbaharda yağmur sonrası kayalık oyuklarda biriken suları içmemiz yok muydu? Dağlarda hayvanların peşinden koşuştururken terler, yorulur ve susardık. Susamış hayvanlar bu su birikintilerini fark edip içmek için koşarlardı. Tabi bizde koşardık. Çünkü hayvanlar suyu bulandırmadan önce, biz içmek isterdik kaya oyuklarında birikmiş bu suları. Bu sularda neler yoktu ki? Ölü böcekler, kuş ve hayvan pislikleri vs. Ama önce suyun içindeki göze hoş gelmeyen şeyleri çıkarır sonra da bu suyu afiyetle içerdik.

Şimdi klorlanmış şehir şebekesi suyunu sağlıksız buluyor, doğal kaynak sularını (damacana suyu) içiyoruz. Hatta bununla yetinmiyor suyu kaynatıp soğuttuktan sonra içiyoruz. Ama yine de sık sık salgın hastalıklara yakalanıyoruz. Şimdi, merakla soruyorum “Biz mi değiştik yoksa sular mı?”

Abdulkadir ALTAY
Eğitimci

Cuma, 12 Aralık 2014 11:36 tarihinde güncellendi
 

Yorumlar  

 
+1 #2 HALİT LEVENT 2013-10-07 17:50 çok güzel bir şekilde yaşadıklarımızı anlatmışsın ağzına sağlık abdulkadir hocam Alıntı
 
 
+2 #1 Abdullah AYYILDIZ 2013-07-12 14:44 50 sene öncesindeki haline bakılsa "bunlar birkaç yıla kalmaz ölürler bu kuraklık ve sefalette" denebilecek yoksunlukta yaşayan büyüklerimiz, yaşıtları türlü hastalıklarla boğuşurken, tarla hasatlarında gençlere taş çıkartırcasına hasat yapabiliyorlars a, buna diyebilecek iki şey "Allah'ın takdiri" ve "doğal yaşam" olur. İmkanların kısıtlılığı, alternatif düşünme becerilerini güçlendirir. Çok güzel telkinleri olan bu yazıyı yazarak bizi geçmişe götürdüğünüz için teşekkürler… Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Son Haberler


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Çok Okunanlar


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Ziyaretçi İstatistikleri

mod_vvisit_counterBugün39
mod_vvisit_counterDün111
mod_vvisit_counterBu Hafta1085
mod_vvisit_counterBu Ay3957
mod_vvisit_counterToplam1260154
Şu anda 78 ziyaretçi çevrimiçi
Top