Notice: Undefined variable: aa in /home/haldeh.com/httpdocs/templates/bt_travelin/index.php on line 58
Atasözleri
English Arabic German Turkish

Özel Haber

 

  Ana Sayfa     Foto Galeri     Video Galeri     Mahalmi Sözlük     Şiirler     Aydınlarımız     Mahalmi Edebiyatı  
  You are here:  Anasayfa Mahalmi Edebiyatı Atasözleri
Atasözleri PDF Yazdır E-posta
Yazar Administrator   
Pazartesi, 16 Mart 2009 09:29
Köklü bir geçmişe sahip her milletin, kendine has atasözleri vardır. Bizimde atasözlerimiz bir durumu anlatmak veya yermek için söylenmiş harika sözlerdir. Bazı sözlerdeki argo ve küfürlü sözleri aslını korumak maksadıyla kullanmayı uygun gördük. Bunun için affınıza sığınıyoruz. Haldeh.com olarak bu atasözlerinin bir kısmını, konularına göre ve hangi durum için söylendiğini de belirterek sizlere sunuyoruz.
Türkçe harflerin Arapça harfleri karşılayamaması nedeniyle bazı işaret ve farklı harfler kullandık. Bunların okunuşu şöyledir. Q(q):Arapçadaki kalın K yani “kaf" ع = Arapçadaki “ayn” X: Arapçadaki “ح” örnek: harap=xırab, Sh: peltek “S” yerine

AÇIKLIK
1- Li عeşşır hıfye yıled haşkara.
Liy عeşşır bıl sırqe, tiy yıled haşkara.
(Gizli hamile kalan, aşikar doğurur)

ADALET
1- Mê عazniy kelb û mê kılıb û sebniy êhed û mê beytuv hırıb
(Beni ısıran köpek muhakkak kudurmuş,
Beni çekiştirenin evi muhakkak yıkılmıştır.)
2- Nebeş ıl-kabır lıعeyruv vıd-delle fiyuv.
(Mezarı başkasına kazdı ama içine kendi düştü)
3-عız ıl-şekiy tiy عiyş lımdellel.
(Ezilmişi, çalışanı kolla ki; sevdiğin, şımarttığın yaşasın.)

AİLE & AKRABALIK
1- عef ımmuv û ebuvhuv عêde hâlf mart ebuvhuv.
(Anasını babasını bırakıp, üvey anasının peşinden koşmuş)
2- Kalbiy عele velediy û kalb velediy عel hacar.
(Kalbim çocuğum için çarparken, çocuğumun kalbi ise taş gibi.)
3-Il ehıl ıtkateluv vıl bê عakliyn yeqqenuv.
(Akrabaların kavgasına, düşmanlığına ancak akılsızlar inanır)
4-Desuv fı cevfuv kal ay zahriy.
(Karnına basmışlar ay sırtım demiş.)
5-Il zırra mırra lev kenıt mın kehf cara.
(Kuma acıdır, kırık testi parçasıda olsa)

AKIL
1- Il عâkıl ziynevê û hımmeluv hâziynevê.
(Akıl ziynettir, taşıyıcısı hazinedir.)
2- Rah ıl-ıkbîyr zaع ıl tedbîr.
(Büyük öldü tedbir bitti.)
3-Liy hıt ıhbeysuv fı turıt ıl mıllê, yekıluv bı mınnê.
(Ekmeğini başkasının torbasına koyan onu minnetle yer.)

AŞK
1-Il عaşık vıl meğşuk fetuv fıl sok kaluv mefiy leh alık û le mahluk.
(Aşık ve maşuk çarşıdan geçerken; kimseyi görmezler.)
2-Zarbıt ıl habiybe, hılveye keme lızbiybe.
(Sevgilinin vurması bile üzüm gibi tatlıdır.)
3-Ara ıhbebuv nısiy ıshabuv.
(Sevdiğini görünce akrabalarını unutmuş)

CİMRİLİK
1- Mel ıl-hâsis iyyroh fatis
(Cimrinin malı pisi pisine gider)
2- Icvemer mın kiys عeyruv.
(Başkasının malıyla cömertlik yapar)
3- Liy sammıd fır as rohuv irammıd.
(Cimrilik eden kendi başına kül dökmüş olur)

CÖMERTLİK
1-İyzê katelt veccıع ve izê taع عamt şebbıg.
(Döversen acıt, yedirirsen doyur)
2-Il ınsen;
Tey yırzıl meluv vele yırzıl cenuv.
Liy yırzıl meluv mo tırtızıl cenuv.
(İnsan, malını rezil etsin ki kendi rezil olmasın)
3-Niyyer meluv, niyyer meluv. Dost meluv, dost meluv.
(Malının düşmanı olanın (çömertin) düşmanı; malının dostu olanın (cimrinin) dostu olmaz.)

ÇALIŞKANLIK
1- Kelb dayır ehsen vê mın sâbıع tiy kuvn rabız.
(Dolanan, çalışan köpek uyuyan aslandan iyidir)
2- Iştıعıl fıl hara velê tıhtec lı hara ıbın hara.
(B.k oğlu b.ka muhtaç olacağına b.kta çalış.)

DEDİKODU-FİTNE
1- Il-seq darıt; levê kelb عazzâ levê hâbar cebıt.
(Aylak aylak dolanan ayağı ya köpek ısırır ya da dedi kodu getirir.)
2- Kılmıt lı tıtlaع mın şıfffıteyn ıddor (tıtliy) beledeyn.
(İki dudak arasından çıkan kelime iki şehir doldurur)
3- Beعed mê hêkeytuv ıl hıkkoyê sırtuv ğınnovyê.
(Daha hikâyemi anlatmadan, milletin dilinde türkü oldum.)

DEĞER VERME & DEĞERSİZLİK
1- Me عenduv le enhe mıl dik velê eعlê mıl cemel.
(Onun yanında deveden yüksek horozdan alçağı yok)
(Ne mutlu utanmaza. Utanmaz için her şey normal.)
3- عenduv ıl-kıs eyş ce عêlê û eyş ce rıhs.
(Onda kadın varsa, onun için ne açlık ne tokluk önemlidir. Arsızın derdi uçkurudur.)
5- Kıl baqqê عêlê ehd haqqê.
(Her şey kıymetine göre değerlidir.)
7-Lı hatır عayn tıkram Medinê.
(Birinin hatırı için bir şehre ikramda bulun)

DENKLİK
1- Cıhrıl hırrata tıhviy lıkâd fiy vıhdê zırrâta.
(Osurukçu, yanında osurukçu barındırır.)

DÜŞMANLIK & KİN
1- Lı lıhuv عeduv meluv heduv.
(Düşmanı olanın rahatı olmaz.)
2- Lı fiyuv ahâ mo yınsehe.
(İçinde ahı olan ahını unutmaz)
3- Lı fı kalbuv kin, meluv diyn.
(Kalbinde kin olanın, dini olmaz)
4-Niyyer ıl-عatiyq moy ser sediyq.
(Eski düşman dost olmaz)

DOSTLUK
1- Dost ıl-sâdiyk yınعırıf fı vahtı l-mıziyk.
(Sadık Dost kötü günde belli olur)

ECEL-KADER
1- Il عelemê vâht liyyıc ecelê tekıl ıhbeys ıl-raعî.
(Keçinin eceli gelince, çobanın ekmeğini yermiş)
2- عamar û عelle, râh û hele.
(İnşa etti, büyüttü sonrada öldü.)
3-İyzê ce ıl-kadar yıعme ıl-basar.
(Kader gelince göz kör olur)

EDEP
1-Il edeb ehayrvê mıl zêheb.
(Edep altından daha kıymetlidir.)
2-Alla iy ciyrne mın bınt bele beyt eb, Û iycirne mın kınnê bele beyt ıhme
(Allah’ım, bizi ana-babasız kızın ve kayınbabasız gelinin şerrinden koru.)
3- Il عısa lehe sehım fıl cennê.
(Sopanın cennette yeri var)

EV-EVLİLİK
1- Lı-yıntır ıl-yârê yıbqê belê dönde.
(Yar diye tutturanın sonu oğulsuz kalır.)
2- Hıllık lısfercelê şımme, let ciyb ıl-bınt lımo tısel عêle ımme.
(Ayvayı koklamadan, kızı da anasını sormadan alma)
3- Il-dâعvê lıshneyn vıl hıkkê fı elfeyn.
(Düğün iki kişinin, derdi iki bin kişinin.)
4- Beyt ıl hêten mê fiy behs,
Beyt ıl عarus (şıbعuv raks) deعve û raks.
(Damat tarafında ses yok, gelin tarafı oyuna doymuş)
5-Beytiy ubveytetiy ımsakkar ığyuvbetiy.
(Evin evim, ayıplarımı örten evim)

FAKİRLİK
1- Id-devlê عâle devlê û ıl-fıkır عâle ıl-عımeyê
(Zenginlik zenginlik üstüne, fakirlik fakirlik üstüne.)

GURUR
1- Takbel ıl-nar û mo akbel ıl-mıعyar.
(Ateşte yanmayı kabul ederim ama alaya alınmayı kabul etmem)

GÖRMEMİŞLİK
1-Mahruvm arat عaynuv hıdrâ û ıkruvm.
(Yoksulun bağ bostan görmesi gibi saldırmak)

HAK-HAKİKAT
1- Le hebvê lıl عıtşan û le seliq lıl cev’en
(Susuza, kar; aça, buğday yaramaz)
2-Hımıl ıshneyn mo yımşiy gayr hatvıtayn.
(İki kişinin yüklediği yük ancak iki adın gider)
3-Fiy mıllê tiy kuvluvn ay, fiy mıllê tiy kuvluvn fiyay.
(Kimileri ah, kimileri oh diyecek)
4- Kıl vêhıd fı kabır rohuv yıddelle.
(Herkes kendi mezarında yatar)
5- Fı sebebıl yêbıs yıhtırık ıl tariy.
(Kuru ile birlikte yaşta yanar.)

HIRSIZLIK
1- Il hıramiy nat mısık sahıb ıl-beyt.
(Yavuz hırsız ev sahibini bastırmış)

HUY
1- Il-roh ıtrot vıl tâbiyعa mot roh.
(Can çıkar huy çıkmaz)
2- Il-may iyruvb vıl kahbê mottuvb.
(Su bile maya tutar ama kahpe uslanmaz.)
3- Hattuv ıl kahpê fıl carra عellet tiza lı barra.
(Kahpeyi küpeye koymuşlar o, k…nı dışa çıkarmış)
4-Dus عele zenebuv û ıra عecebuv.
(Kuyruğuna bas onun ne mal olduğunu gör)
5-Ğelemıt ıl cırbê mın rasıl ayn tışrab.
(Uyuz keçi suyunu sadece pınarın başından içer)

KADIN
1- Veddevhu ti yışnıquhu, Qalıt: cibılliy qıhıl û hınnê.
(Adamı idama götürürlerken, hanımı: Bana ayna ve sürme getir der)
2-Bınt ıl shekiylê keme hacar ıl shakiylêye ahed moytek iy şeklıkê,
Û bınt ılhafife keme hacar ılı l hefifeyê eyne liyyıc iy ceklıbe.
(Ağır başlı kız; ağır taş gibidir kimse onu kımıldatamaz. Oynak kız; hafif taş gibidir gelen geçen evirir çevirir.)

KANA'AT
1- Cuvعen bı عılkê û hêfiy bı hınnê ûv şeşuv ım kattaع iyriydılluv verd.
(Aç, sakızlı; yalın ayak, kınalı; sarığı paralanmış, gül istiyor)
2- Mın rayu û tedbiruv xıntıtuv ekelıt ışعiruv.
(Tedbir ve hesabı sayesinde arpası buğdayını yedi)
3- Iqziy bı zıbıl darık velê tıhtec lı carık.
(Komşuna muhtaç olacağına çöpünle idare et)

MENFAAT
1- Il menfêعe liy hıttâ fı mıhhû ızzagguruv, Liy hıttâ têht sequv tıd kabbıruv.
(Menfaati, kafasına koyan küçülür; ayağının altına alanı büyütür.

NASİHAT
1-Kavlıtiy lı kınnıtiy û temsiعi lı ciyranıtiy.
(Gelinin sana söylüyorum komşum sen anla)
2-Il ınsen leykun keme ıl keddum, teykun keme ıl mınşar.
(İnsan keser gibi hep kendine yontmasın, testere gibi olsun)

NİYET
1- Il Rab fı niyê, vıl عebd fı niyê, niyyıt ıl Rab tığlıb kıl niyê.
(Rabbın bir hesabı, kulun bir hesabı var. Ama Rab’bın hesabı her hesaptan üstündür.)

SIR
1- Tamora mo tıbqe matmora.
(Hiçbir hazine gizli kalmaz)
2-Tey yıtlağ pırsık velê yıtlağ siytık.
(Adın çıkacağına canın çıksın)

SOY
1- Liy hâllıf mê met.
(Doğuran ölmez. Yani soyunu sürdürür)
2- Tımê irabbiy bedenê tıfde bedenê.
(Bir can büyütünceye kadar bir can ölür.)
3-Lı meluv veled tiy yıtlaع mıl beled.
(Çocuğu olmayan, şehri terk edecek)
4-Diyk ıl fasih fıl bayza iy seh.
(İyi horoz daha yumurtadayken öter. Soylu olan kendini bebekken bile belli eder.)

SÖZÜNDE DURMA
1-Lı moy cerriy kılemuv, teytkuvn marhamıt maratuv fı rasuv.
(Sözünde durmayanın, başına hanımının örtüsünü koyalım)

TECRÜBE
1- Lım cerreb hekim vê.
(Yaşamış olan hekimdir/bilendir)

TEDBİR-ÖNLEM
1- Sın fesık velê ıtveccıع rasık
(Baltanı iyi bile ki başın ağrımasın)
2- Liy rabbiy cemel tiy عelliy beb daruv.
(Deve besleyen avlunun duvarını yükseltmelidir)

TEMBELLİK
1- Eklu عel sıltan û ızratuv عel hiytan.
(Yemeği sultandan, osurukları duvarda. Ekmek elden su gölden)
2-Itعeb ye çerok kıl ye çezme.
(Çarık çalışıp kazansın, çizme yesin keyfini sürsün)
3-Hıddem bı hıddem û ceryê bı ğulem.
(Uşağa uşak, hizmetliye hizmetli gerek)
4-Şığıl û عemel le valla, عaşk û ımhebbê ê valla.
(İş güce hayır vallahi, aşk meşke evet vallahi)

TOPLUM
1- Let kuvn fırras veletkuvn helf.
(Ne başı çek, ne sonda kal.)
2- İysêr şeyh hediy, moytêq yıhdiy ıl-mıllê,
İysêr kiysê û yıhrıta moytêq yıhrıt şhım ıl-mıllê
(Hidayet rehberi olsan da insanları hidayete erdiremezsin, insanların ağzını kapatamazsın.)
3- Ihkiy lımın tıhkiy û kul lımın ıt kuvl.
(Kime söylüyorsun, kime anlatıyorsun? Yani söz dinlemez, arsız.)
4- Il berd derd vıl defe عefe.
(Soğuk dert, sıcak ise afiyettir)

TUTUMLULUK
1-Sammıd kırşık ıl-abyaz, lı yevm ıl-ısvıd, akshar ıyyêmık suvd.
(Ak akçe kara gün içindir)
2- Il-kırş yısvê elf, vıl elf yısvê kırş.
(Bazen; bir kuruş bin lira eder, bin lira bir kuruş etmez.)

VEFA-VEFASIZLIK
1- Il-kals meluv refiq, vıl vakığ meluv sediq.
(Zayıfın yoldaşı, düşkünün dostu olmaz.)
2- Qal: Hâleftuv biykiy ızyara mê zarraytiniy
Qalıt: Kale’tuv bızrık û melık heyê.

YALAKALIK
1- Il-kelbuvniyyê fı beb sahıbayê.
(Yalakanın sonu, yalakalık yaptığı kapıdan olur)
2- Il dınyê mın ekelê? Il çıllêq vıl mıllêq.
(Dünyayı kim yemiş? Yalakalar.)

YERSİZ DAVRANIŞ
1- Beعdel neykê sed ıl-beb.
(İnsanın başına musibet geldikten sonra önlem almanın önemi yok.)
2- Keşef zıbbuv beyn bırrıt ıramıl.
(Malını bir sürü dulun önünde açmış)
3-Eyş şığıl ıl-sheعleb fıl sok, tiy sevevn cılduv çerok.
(Tilkinin çarşıda işi ne? Derisini çarık yapacaklar. Yani yanlış zaman ve yanlış yerde bulunmayacaksın)
4-Yıkعed fıl lizyel û yıprıt fıl dakın.
(Kucağa oturup sakal yoluyor)
5- Sabbul may عel ız-biyb.
(Kuru üzümün üstüne su döktüler. Bir çuval inciri berbat etmek)

ZULÜM
1- Il kıfır iy duvm û ılzılm moy duvm.
(Küfür devam eder zülüm devam etmez)
Pazartesi, 16 Mart 2009 10:07 tarihinde güncellendi
 

Yorumlar  

 
0 #8 haldeh u kahve 2015-01-20 00:25 *mın çeğ lı ımmi ket hıt al mısmasıti raha…
-me fevvettu yevm fey ıddınye bıl raha..!

* midderguse lil ikbor ilheyet iksir zor.

*eze mıttu kabıl lebus habibıti karra
-sevev mın ıtrap ıkbori carra
- vı\'tava lı habibıtiy tey tışrap mınne karra.. !
Alıntı
 
 
+1 #7 İzzettin Arı 2012-03-12 23:39 yazdığım mesajın yanıtını kendi e-posta adresime yollarsanız daha makbul geçer saygılar Alıntı
 
 
+1 #6 İzzettin Arı 2012-03-12 23:38 Sayın yönetici öncelikle mahallemiler hakkında çok iyi araştırmalar yaptığınızdan dolayı sizi canıgönülden kutlar ve başarılarınızın devamını dilerim. size birşey arz etmek istiyorum. yakında inşallah bende bir site yayınlıyacam fakat mahallemi sözlük hakkında vede mahallemilerle ilgili mani ve birçok şey hakkında fazla bilgim olmadığı için sizin sitenizde bulunan sözlük olsun ve diğer mahallemilerin manilerini vs. bilglerini kopyalayabiliri m. Şunu da söylemekte fayda var bende bi mahallemi olarak belkide birazcık katkı payım olur diye düşünüyorum. Ancak siz kopyalamama izin verirseniz kendi sitemde sizin sitenizi kaynak olarak yazacam. Yanıtınızı bekliyorum selam ve duayla saygılarımı sunarım… Alıntı
 
 
0 #5 Hüseyini 2012-01-24 16:26 ılcog meşnog.
Açlık rezilliktir
Alıntı
 
 
+1 #4 halil keferhuvar 2011-08-25 12:56 ıl ehıl bı ehluv vıl ğerib 'ale mehluv Alıntı
 
 
0 #3 halil keferhuvari 2011-08-25 12:23 ıddar bı sevc vıl mara bı zevc! Alıntı
 
 
0 #2 faysal 2010-07-06 16:26 Mın barra Alla Alla u mın cuvve yı'lım Alla. Alıntı
 
 
+2 #1 süleyman coşkun 2010-04-02 17:51 Ene rayıh eğele tarekıl fetihe ala ihelli Hasan ehu hanife Bünu eklerseniz sevinirim Haldehlilere Selam… Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Son Haberler


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Çok Okunanlar


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Ziyaretçi İstatistikleri

mod_vvisit_counterBugün29
mod_vvisit_counterDün110
mod_vvisit_counterBu Hafta226
mod_vvisit_counterBu Ay4155
mod_vvisit_counterToplam1284178
Şu anda 63 ziyaretçi çevrimiçi
Top