Notice: Undefined variable: aa in /home/haldeh.com/httpdocs/templates/bt_travelin/index.php on line 58
Arapça - Mahalmi Sözlük
English Arabic German Turkish

Özel Haber

 

  Ana Sayfa     Foto Galeri     Video Galeri     Mahalmi Sözlük     Şiirler     Aydınlarımız     Mahalmi Edebiyatı  
  You are here:  Anasayfa Mahalmi Sözlük

Yöresel Müzikler


Notice: Undefined variable: vaddedbyusername in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_seyret_aio/mod_seyret_aio.php on line 582
semirled_logo

www.semirled.com
SEMİR TUNCER 0535 443 7 344
MUSTAFA TUNCER 0507 040 36 47
Arapça - Mahalmi Sözlük

 


MAĤALMİCE - TÜRKÇE

SÖZLÜK

ÖNSÖZ: Mahalmice, sözlü aktarım yoluyla kuşaktan kuşağa iletilmiş doğal bir dildir. Bu yönüyle dilbilimciler için mükemmel bir çalışma sahasıdır. Sanırım üzerinde yapılacak ayrıntılı bir çalışma Mahalmilerin tartışmalı kökenini de şüpheye yer bırakmayacak şekilde aydınlatacaktır. Malesef çeşitli sebeplerden dolayı bugün yok olmaya yüz tutmuş bu dilin bilhassa yazılı olarak öğretilme imkânının olmayışı, sadece ana- babadan sözlü olarak aktarılması; bazı sözcüklerin unutulmasına, kendini yenileme imkânının oluşamamasına, baskın kültürün dili olan Türkçe’den hali ile etkilenerek aslının bozulmasına sebep olmuştur. Sonuç itibariyle özellikle yeni nesil bu dili hakkıyla öğrenememiş, günlük hayatta saf haliyle kullanamamıştır.

Seksenlerde Mhalmilerin % 99’u Mahalmice’yi günlük hayatta konuşurken, 2012’ye geldiğimizde bozuk şekilde kullanımı dâhil en iyimser tahminle % 75’i bu dili konuşuyor. (Yaşlılar ortalama en az beşbin kelimeyle konuşurken geçler bin-ikibin kelimeyle konuşmaktadır.)Yeni neslin dil tercihlerine bakarak bu oranın yirmi yıl sonra % 55, elli yıl sonra ise birkaç kuşak geçeceği için % 15-20 gibi oldukça olumsuz bir rakam olacağını öngörebiliriz. İşte sırf bu sebeple yeni nesle bir kaynak olması amaçlanarak bu sözlük hazırlanmıştır. Tabii ki bu dil kurtarılacaksa günlük hayatta kullanılması; yani konuşulur olması zorunludur. Bilhassa anne ve babalara bu konuda büyük görev düşmektedir. Anne ve babalar eğer çocuklarının yararını ve de Mahalmi kültür ve kimliğinin korunmasını gerçekten istiyorlarsa mutlaka küçüklükten itibaren bu dili çocuklarına öğretmeleri elzemdir.

Arapçanın kıyıda kalmış bir şivesi olan Mahalmice’nin tam kurallı bir dil olmayışı; aynı coğrafyayı paylaştığı Osmanlıca,Türkçe, Süryanice, Kürtçe dillerinden doğal olarak etkilenmesi ve bu dillerden kelimeler almasından dolayı Arapça’da olmayan birçok ses içermektedir. Bazı seslerin ne Arapça ne Türkçe’de karşılığı yoktur. Arapça harflerin kullanılmasında dahi eksiklikler oluşturacağı için ve özellikle kullanım rahatlığı olsun diye kelimeleri yazarken Latin harflerini kullandık. Latin harfleriyle yazımı da oldukça zor, hatta imkânsız olmuştur. Yazarken bu imkânsızlığı kısmen azaltmak amacıyla bazı işaretler konulmuştur.

Faydası gözetilerek sözlüğe kelimelerin dışında günlük hayatta sıkça kullandığımız sözcük grupları ile bazı ifadeler de eklenmiştir. Ancak daha özenli bir çalışma gerektiren, içerik olarak hayli zengin bir birikimi olan Mahalmi deyimlerine yer verilmemiştir. Bununla birlikte daha yazılmayı bekleyen belki binlerce kelime mevcuttur. Mahalmilerin yaşadığı iki komşu köy arasında bile dil bazında nüans farklar mevcutken; birbirinden daha da uzak yerleşim yerlerinde doğaldır ki sözcük ve telaffuz olarak belirgin farklar olacaktır. Bu sözlük hazırlanırken Midyat civarı esas alınmıştır. Daha kapsamlı bir çalışma olursa Mahalmice’nin dil zenginliği daha da ortaya çıkacağı şüphesizdir.

Sözcükleri yazarken fiillerin yazımı oldukça sorun olmuştur. Mahalmice’de kelimenin kökünü bulmak oldukça zor; bazen de kökü diye bulunan sözcük anlamsız olabilmektedir. Fiilleri yazarken Arapça kalıplarla yazmamamızın sebebi bu kalıbın bizde kullanılmamasıdır. Bunun yerine kelime kuruluşu olarak Osmanlıcayla benzerliği bulunan  Mahalmice’de özellikle konuşma dilinde kullandığımız fiillere mastar (-mek, -mak) anlamı katan – ên ekini kullandık. (Örnek: Şırbên : İçmek ) örnekte olduğu gibi –en eki fiile mastar anlamı katıyor.  – ên ekini kaldırdığımızda fiil kökü olan şırb kelimesi kalmaktadır. Bilindiği gibi Arapça’da kelime kökünü bulurken  esas alınan sessiz harflerdir. ( Örneğin; şa- ri- be) Fiiller okunurken buna dikkat edilmesi karışıklığı ortadan kaldıracaktır. Ayrıca Arapça'da bazı sözcükler bayan ya da erkeğe göre farklı ek aldıklarından aynı sözcüğü iki defa yazmak gereksiz olacağı için biz sözcükleri sadece müzekker (erkek) çekimli yazdık.

Önemli bir emek ve zaman harcadığımız bu çalışmamızda saydığımız şartlar göz önüne alınarak hatalı bir yazım varsa eksikliklerin hoş karşılanmasını temenni ederiz. Ayrıca bu çalışma amatörce bir sözlük denemesidir. İleride profesyonelce ele alınıp geliştirilmesi temennimizdir.Mahalmi kültürüne biraz bile katkımız olursa bizim için yeterlidir. Bu çalışmamızda emeği geçen ve yardımı dokunan herkese teşekkür ederiz.

Yahya OĞUZ HARFLER VE SÖZLÜK SIRALAMALARI:

A B C Ç D E Ê F Ḟ G Ğ H Ĥ X I İ J Q K L M N O P R S Ŝ Ş T U V Y Z Ž

SÖZLÜKTE GEÇEN BAZI HARFLERİN KARŞILIĞI OLAN SESLER VE MAHREÇLERİ ( DİL ÇIKIŞ YERLERİ)

Ê - ê  : Bu sesin Türkçede karşılığı olmadığı için bu karakteri uygun gördük. Bu ses Türkçe ve Arapçadaki ‘e’ den biraz farklıdır. ‘e’ ile ‘ı’ arasında bir sestir. Söylenirken ağız ‘e’ harfine nazaran daha ağız dar açılır, dişler hafif birleştirilir. Dil, ön alt dişlere dokundurularak boğazdan e ile ı arasında ses oluşturulur. Mhalmice’de çok kullanılan bir sestir.

I - ı : İki çeşit ‘ı’ sesini karşılamak için kullanılmıştır. Birincisi Türkçedeki normal ‘ı’ sesidir. Diğeri biraz farklı olup söyleyişi daha yuvarlak ve hafif ‘e’ ye yakındır. Türkçedeki ‘ı’ sesinden ayrımını çok gerekli bulmadık. Okunurken buna dikkat edilmesi sözcüklerin okunuşunu daha doğru kılacaktır.

: Ayn Arapçadaki Ayn harfi olarak kullanılmıştır. Ağız açık şekilde boğazdan oluşturulan bir sestir. Türkçede bu ses olmadığı için Arapçadaki ‘ﻉ’ karakterini direkt ayn olarak kullandık.

Ḟ- ḟ  : Peltek F Arapça ve Türkçede karşılığı olmayan bu sesin mahreci: Üst dişler alt dudağa bastırılarak uzunca üfleyip dudak arasında titreşim oluşturarak peltek bir f sesi çıkarılır. Nadiren kullanılan bu ses için ‘ ’ karakteri kullanılmıştır.

Ĥ - ĥ : Ha ( ) Arapçanın altıncı sesidir. Boğaz tamamen açıkken ses telleri sıkıştırılarak boğazı biraz sıkmak suretiyle gırtlaktan çıkarılır. Kalın bir sestir. Yorgunken nefes nefese kaldığımızda çıkan veya boğazda gıcık oluştuğu zaman gayrı ihtiyari çıkardığımız kalın ‘H’ sesidir. Üstü şapkalı h harfi ( ĥ ) ile gösterilmiştir.

X- x : Hı ( ) ‘K’ harfi ile ‘h’ harfinin karışımı bir sestir diyebiliriz. (kh) Arapçanın yedinci sesidir. X şeklinde yazılarak gösterilmiştir. Boğazı hırıldatmak suretiyle çıkarılan kalın bir sestir. Horlarken boğazda oluşan  sestir. Türkçe’de olmayan bu ses ‘ĥ’ ile karıştırılmamalıdır. Zira ikisi tamamen farklı seslerdir.

Ŝ - ŝ  : Se ( ) Arapçanın dördüncü sesidir. (peltek se). Dilin ucunu dişlerin arasına alarak sürekli üflenir. Bu harfi ‘s’ sesinden ayırmak için üstü şapkalı olarak ‘Ŝ’ karakteri kullanılmıştır.

Q - q : Kaf ( ) Arapçanın yirminci sesi olan ‘kaf’ harfidir. Kalın ‘k’ harfidir. Türkçedeki ince ‘K’ harfinden ayırmak için bu sese yakın Q- q harfi bu ses için kullanılmıştır.

Ž – ž  :  Zel ( ) Arapçanın dokuzuncu sesi olan peltek z’dir. Dilin ucunu üst ve alt dişlerle hafif bastırarak genizden üflemek ve dilin ucunda titreşim oluşturmak suretiyle bu ses oluşturulur. Üstü şapkalı olarak Ž karakteri ile ifade edilmiştir.

Diğer harfler Türkçedeki seslerdir.

 

Başlık Filtresi     Göster # 
# İçerik Başlığı Gösterim
1 Arapça - Mahalmi Sözlük (-A-) 9401
2 Arapça - Mahalmi Sözlük (-B-) 3272
3 Arapça - Mahalmi Sözlük (-C-) 2501
4 Arapça - Mahalmi Sözlük (-Ç-) 2298
5 Arapça - Mahalmi Sözlük (-D-) 2675
6 Arapça - Mahalmi Sözlük (-E-) 2201
7 Arapça - Mahalmi Sözlük (-Ê-) 1648
8 Arapça - Mahalmi Sözlük (-F-) 2664
9 Arapça - Mahalmi Sözlük (-G-) 2184
10 Arapça - Mahalmi Sözlük (-Ğ-) 4619
11 HARAPÇADAKİ 27. HARFİ ‘HE’ İLE BAŞLAYANLAR 1723
12 ĤA ARAPÇANIN 6.HARFİ OLAN ‘HA’ HARFİ İLE BAŞLYANLAR 2049
13 ( X )=HI ARAPÇADAKİ 7. HARF ‘HI’ HARFİ İLE BAŞLAYANLAR. Anlaşılması için (x)olarak yazılmıştır. 2336
14 Arapça - Mahalmi Sözlük (-I-) 2204
15 Arapça - Mahalmi Sözlük (-İ-) 1908
16 (Q –q ) ARAPÇADAKİ ‘KAF’ (KALIN OKUNUŞLU) ( Q) HARFİ İLE BAŞLAYANLAR 2461
17 KEF ARAPÇADAKİ ‘KEF’ HARFİ (İNCE OKUNUŞLU) İLE BAŞLAYAN KELİMELER 2980
18 Arapça - Mahalmi Sözlük (-L-) 1874
19 Arapça - Mahalmi Sözlük (-M-) 3877
20 Arapça - Mahalmi Sözlük (-N-) 1992
21 Arapça - Mahalmi Sözlük (-O-) 1826
22 Arapça - Mahalmi Sözlük (-P-) 1871
23 Arapça - Mahalmi Sözlük (-R-) 2167
24 Arapça - Mahalmi Sözlük (-S-) 2817
25 Ŝ ŝ ARAPÇANIN 4. HARFİ OLAN PELTEK ‘SE’ HARFİ İLE BAŞLAYAN KELİMELER 5945
 
<< Başlangıç < Önceki 1 2 Sonraki > Son >>
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Son Haberler


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Çok Okunanlar


Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /home/haldeh.com/httpdocs/modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Ziyaretçi İstatistikleri

mod_vvisit_counterBugün246
mod_vvisit_counterDün598
mod_vvisit_counterBu Hafta1310
mod_vvisit_counterBu Ay7691
mod_vvisit_counterToplam1195901
Şu anda 31 ziyaretçi çevrimiçi
Top